fbpx

Πρόσφατα απέσπασε μία εξαιρετική διεθνή διάκριση, καθώς συμπεριλήφθηκε στην έκδοση «Women Street Photographers» της Gulnara Samoilova (Prestel, 2021) ανάμεσα σε 100 γυναίκες φωτογράφους δρόμου από όλο τον κόσμο.

Νίκη Γλεούδη

Με σκηνικό τον δρόμο

Κείμενο: Χρύσα Νάνου | Φωτογραφίες: Αρχείο Νίκης Γλεούδη
Niki Gleoudi
Niki Gleoudi

Η φωτογράφος Νίκη Γλεούδη έχει τη μαγική ικανότητα να μετατρέπει το μακρινό σε κοντινό, το συνηθισμένο σε συναρπαστικό, το ανοίκειο σε οικείο – είτε βρίσκεται στο Μαϊάμι, όπου ζει τα τελευταία χρόνια, είτε στη γενέτειρά της Θεσσαλονίκη. Οπουδήποτε ζουν και κινούνται άνθρωποι, στον δρόμο, στην παραλία, εκεί στήνει το καλλιτεχνικό πεδίο της και δημιουργεί τον χώρο μιας συστηματικής προσωπικής έρευνας, καθώς και ευφυούς, αν και αθόρυβης, παρατήρησης.

«Σίγουρα μία φωτογραφία χωρίς ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει πολλά συναισθήματα και να πει μια ιστορία, αλλά δεν είναι αυτό που με προσελκύει», εξηγεί η διακεκριμένη Θεσσαλονικιά φωτογράφος. «Είμαι πολύ ανθρωποκεντρική στην αφήγηση. Μου αρέσει να παρατηρώ τους ανθρώπους και τα συναισθήματά τους, τις σχέσεις μεταξύ τους και την ενέργεια που εκπέμπουν. Τη στιγμή που σηκώνω τον φακό μου προσπαθώ να τα αποτυπώσω όλα αυτά μαζί, προσέχοντας συγχρόνως τη σύνθεση και την αισθητική. Θέλω το έργο μου να έχει ρυθμό, συναίσθημα, ιστορία, να είμαι ένας αόρατος παρατηρητής που βρίσκεται μέσα σε αυτό που συμβαίνει, ώστε να το αποδώσω με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, προσπαθώντας να τοποθετήσω και τον θεατή μέσα στην ιστορία. Έχω προσέξει ότι ακόμη και όταν προσπαθώ να τραβήξω μία φωτογραφία χωρίς πρόσωπα συνήθως κάποια σκιά, κάποια φιγούρα θα υπάρχει μέσα στο κάδρο».

Η Νίκη Γλεούδη σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων και Φωτογραφία στο Washington University στο St. Louis των ΗΠΑ. Εδώ και αρκετά χρόνια μένει στο Μαϊάμι, όπου εργάζεται ως εικαστικός και ασχολείται κυρίως με τη φωτογραφία. Έχει εκθέσει τη δουλειά της σε ατομικές εκθέσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα είναι μέλος της κολεκτίβας BULB. Το Burn Magazine ένα διαδικτυακό περιοδικό για ανερχόμενους φωτογράφους, σε επιμέλεια του David Alan Harvey, φωτογράφου στο κορυφαίο περιοδικό Magnum πραγματοποίησε αφιέρωμα στο έργο της, ενώ πρόσφατα η Γλεούδη απέσπασε μία εξαιρετική διεθνή διάκριση, καθώς συμπεριλήφθηκε στην έκδοση «Women Street Photographers» της Gulnara Samoilova (εκδόσεις Prestel, 2021), φιγουράροντας ανάμεσα σε 100 γυναίκες φωτογράφους δρόμου από όλο τον κόσμο.

Ανατρέχοντας στο ξεκίνημα της σχέσης της με τη φωτογραφία η Νίκη Γλεούδη θυμάται μια παλιά φωτογραφική μηχανή που της χάρισε ο πατέρας της. «Με αυτή τη μηχανή άρχισα να πειραματίζομαι και μετά, καθώς σπούδαζα, ξεκίνησα να φωτογραφίζω περισσότερο και να παρακολουθώ κάποια μαθήματα. Περισσότερο μου άρεσε να φωτογραφίζω ανθρώπους και με μαγνήτιζε η φωτογραφία δρόμου. Μετά τις σπουδές μου συνέχισα να φωτογραφίζω κάθε φορά που ταξίδευα. Η δουλειά αυτή εκτέθηκε στην γκαλερί ΖΜ (Θεσσαλονίκη, 1998). Στη συνέχεια, για προσωπικούς λόγους, υπήρξε μια παύση στα ταξίδια και έτσι σταμάτησα τη φωτογραφία δρόμου μέχρι το 2010. Τα τελευταία χρόνια αποφάσισα να εκθέτω περισσότερο την πρόσφατη δουλειά μου στα social media και να συμμετέχω σε κάποιους διαγωνισμούς. Αποτέλεσμα αυτής της έκθεσης ήταν η προβολή των έργων μου σε διάφορα μουσεία και εκθεσιακούς χώρους, σε photo books και περιοδικά».

Μιλώντας για τις ιδιαιτερότητες της φωτογραφίας δρόμου, η Νίκη Γλεούδη σημειώνει: «Στη διάρκεια της φωτογράφισης στον δρόμο κυριαρχεί η θεωρία του χάους, όλα κινούνται απροσδόκητα και υπάρχει μεγάλη αταξία. Ο φωτογράφος αναγκάζεται να πάρει γρήγορες αποφάσεις, να κινηθεί ανάλογα με την εξέλιξη της κάθε στιγμής και να οργανώσει το χάος, αξιοποιώντας όμως παράλληλα τη δυναμική του, εφόσον είναι εφικτό. Χρειάζεται πολλή υπομονή, παρατηρητικότητα, κούραση, τύχη, εργατικότητα και μεθοδικότητα για να βγει μια φωτογραφία όπου κάδρο, φως, σύνθεση, έκφραση να συμπλέουν αρμονικά. Υπάρχουν και κάποιες σπάνιες φορές, όπου μοναδικός παράγοντας είναι η τύχη. Όταν φωτογραφίζω βρίσκομαι στο εδώ και στο τώρα, ζω τη στιγμή με όλο μου το είναι. Αυτό που με γοητεύει περισσότερο στη φωτογραφία δρόμου είναι η πρόκληση να αιχμαλωτίσεις μια αληθινά μαγική στιγμή. Αυτός είναι και ο στόχος μου, ο οποίος όμως πολύ δύσκολα επιτυγχάνεται».

Ανάμεσα στην ίδια και τα πρόσωπα που αιχμαλωτίζει με τον φακό της νιώθει να ξετυλίγεται ένα αθέατο νήμα: «Ως φωτογράφος και ως άνθρωπος προσπαθώ να προσεγγίζω τους ανθρώπους δίχως κριτικό βλέμμα και χωρίς ετικέτες. H διαφορετικότητα με γεμίζει ενέργεια, γίνομαι ένα με τους ανθρώπους όταν τους φωτογραφίζω, είτε φευγαλέα, είτε για κάποια ώρα, είτε εν αγνοία τους. Μπορεί να τους φωτογραφίσω χωρίς να με αντιληφθούν, έχει τύχει όμως και να χορέψω μαζί τους ή να μοιραστούν ένα μυστικό ή ένα πρόβλημά μαζί μου. Νιώθω ευγνώμων για αυτή την εμπειρία. Βγαίνω από το μικρό κουτάκι μου και νιώθω ότι βλέπω τον κόσμο με τα μάτια και την ψυχή τους. Και παρόλο που δεν θα δω ποτέ ξανά τους περισσότερους, έχω την αίσθηση ότι κάτι θα μας συνδέει για πάντα. Μια-δυο φορές στα τόσα χρόνια έχει τύχει να ενοχληθεί κάποιος και να αναγκαστώ να σβήσω τη φωτογραφία. Γενικότερα, αν αντιληφθώ ότι κάποιος δεν θέλει να φωτογραφηθεί απλώς δεν τον φωτογραφίζω».

Κοιτάζοντας προσεκτικά τις φωτογραφίες της Νίκης Γλεούδη είναι πολύ πιθανό να ακούσεις τη μουσική που εκπέμπουν. «Παρόλο που δεν ακούω μουσική την ώρα που φωτογραφίζω, νιώθω ότι κάθε πετυχημένο πλάνο εμπεριέχει έναν ρυθμό, που θα μπορούσε κάποιος να παραλληλίσει με τη μουσική ή με την ποίηση. Αυτό ακριβώς νιώθω όταν βλέπω μία πολύ δυνατή φωτογραφία γενικότερα, είτε δική μου είτε κάποιου άλλου φωτογράφου. Και ένα χτυποκάρδι θα μπορούσα να προσθέσω! Όταν επιτυγχάνω αυτό το αποτέλεσμα νιώθω μεγάλη ικανοποίηση, αλλά θα πρέπει να επισημάνω ότι αυτό δεν συμβαίνει καθόλου συχνά!».

Όσο για τη σχέση της φωτογραφίας με την αλήθεια παρατηρεί: «Πιστεύω ότι υπάρχουν πολλές αλήθειες, πολλές οπτικές γωνίες στη ζωή. Όπως ένας ιστορικός είναι αδύνατον να αποτυπώσει ένα γεγονός εντελώς αμερόληπτα, καθώς η κάθε λέξη που θα χρησιμοποιήσει έχει τον δικό της χρωματισμό και μια συγκεκριμένη βαρύτητα, έτσι και ένας φωτογράφος μεταφέρει μια ιστορία μέσα από το προσωπικό του πρίσμα. Πέραν αυτού, φυσικά, έρχεται η ερμηνεία του θεατή μέσα από το δικό του πρίσμα. Επομένως, είναι πιθανό να υπάρξει διάθλαση, διαστρέβλωση ή παραποίηση της αλήθειας κάπου στη διαδρομή. Φυσικά, υπάρχει και η κακόβουλη περίπτωση όπου πρόθεση είναι εξαρχής η εξαπάτηση, εξυπηρετώντας άλλους σκοπούς και συμφέροντα, με παραποιημένες ή πλαστές εικόνες, θέμα δυστυχώς πολύ επίκαιρο στην εποχή των fake news».

Η Νίκη Γλεούδη δεν κρύβει ότι, εκτός από τη φωτογραφία, την ενδιαφέρουν ο κινηματογράφος και το ντοκιμαντέρ, είδος που όπως λέει «με γοητεύει χωρίς να το έχω μελετήσει έως τώρα. Μονάχα μια εμπειρία είχα σε αυτόν τον τομέα, το καλοκαίρι του 2016, όταν η αξιόλογη καθηγήτρια Ιστορίας Τέχνης και Μουσειολογίας, η κυρία Μ. Σκαλτσά, μου πρότεινε να πάρω κάποιες συνεντεύξεις από Έλληνες που ζουν στις ΗΠΑ, για ερευνητικούς σκοπούς. Μετά τη συνέντευξη έπρεπε να τους φωτογραφίσω, καθώς κρατούν στα χέρια το σπιτικό αντικείμενο που συμβολίζει την Ελλάδα με τον πιο έντονο τρόπο. Το αποτέλεσμα αυτού του πρότζεκτ φιλοξενήθηκε, το 2017, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, σε μια έκθεση που περιελάμβανε τα πορτρέτα των ανθρώπων αυτών, καθώς και βίντεo-εγκαταστάσεις. Στόχος είναι να γίνει κάποτε ένα μουσείο διασποράς, με όλα αυτά τα αντικείμενα που σηματοδοτούν την πατρίδα τους».

πληροφορίες

instagram @nikigle / facebook @niki.gleoudi

επικοινωνία

nickygleoudis@gmail.com

UPDATE

Niki Gleoudi

Νίκη Γλεούδη

updates Νίκη Γλεούδη Η μνήμη των πραγμάτων Τι είναι η Ελλάδα για τους μετανάστες; Ποιες «υλικές και άυλες μαρτυρίες και

Έργα