fbpx
Maria Tsagkari

Η Μαρία Τσάγκαρη δουλεύει με ένα ευρύ εικαστικό πεδίο, με αυτά που τη διεγείρουν πνευματικά και κινείται συνεχώς μεταξύ διαφορετικών μέσων, τεχνικών και υλικών

Μαρία Τσάγκαρη

Οι ύλες είναι ηθοποιοί

Κείμενο: Δήμητρα Κεχαγιά || Φωτογραφίες: Αρχείο Μαρίας Τσάγκαρη
Maria Tsagkari
Maria Tsagkari

Η δουλειά της Μαρίας Τσάγκαρη χαρακτηρίζεται από ερμηνευτικά σχήματα, από έναν πυρήνα περιεχομένου κι όχι από κοινές φόρμες, υλικά ή μέσα. Την ενδιαφέρουν οι ενδόμυχες επιθυμίες, η ιστορία του παρασκηνίου, αυτή που κρύβεται πίσω απ’ το γνωστό ιστορικό αφήγημα και φανερώνει τη ρευστή φύση των σύγχρονων συναισθηματικών πεποιθήσεων. Δουλεύει με ένα ευρύ εικαστικό πεδίο, με αυτά που τη διεγείρουν πνευματικά και κινείται συνεχώς μεταξύ διαφορετικών μέσων, τεχνικών και υλικών. “Κάθε ζητούμενο θέτει τους όρους του, υποδεικνύει διαφορετικούς χειρισμούς κι απαιτεί συνεχείς πειραματισμούς, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει πως πρέπει να μπεις στην λογική ενός καινούργιου μέσου ή τεχνικών που γνωρίζεις ελάχιστα ή επινόησης μεθόδων που δεν έχουν δοκιμαστεί”, εξηγεί.

Στην πορεία της έχει δουλέψει αρκετές φορές με εφήμερα υλικά. Αντιφατικό, θα σκεφτόταν κάποιος, σε σχέση με την ανάγκη μιας καλλιτέχνιδας για διαχρονικότητα των έργων της. Για την ίδια “οι ύλες είναι ηθοποιοί, μπορούν να παίξουν πάρα πολλούς ρόλους, γιατί τα νοήματα συνυπάρχουν με τους φορείς τους, δεν είναι εγκλωβισμένα σε αυτά. Πολλές φορές τα υλικά είναι αφορμές, άλλοτε αφετηρίες, άλλοθι ή αποτελέσματα”, σημειώνει και προσθέτει ότι συχνά η εφήμερη και εύθραυστη φύση των πραγμάτων την προκαλεί, της κλείνει το μάτι, ακριβώς γιατί δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμα.

Η Μαρία Τσάγκαρη πιστεύει πως “το έργο που συμπυκνώνει νοήματα και θέτει τους όρους και τις προϋποθέσεις της ιστορικής του ύπαρξης, είναι αυτό που μένει στο χρόνο. Κι αν δεν υπάρχει πια ο φορέας του, μένει, ωστόσο, ένα τεκμήριο ή μένει ως μαρτυρία, ως μνήμη”.

Στις εφήμερες εγκαταστάσεις που δημιουργούσε από στάχτη προσπαθούσε να  μεταμορφώνει την έσχατη κατάληξη της ύλης. “Θεωρώ πως η κατάληξη δεν είναι τέλος είναι στάδιο και εδώ μπαίνει μία πολύ σημαντική για μένα έννοια, αυτή της επανάχρησης∙ ακριβώς γιατί τα πράγματα γύρω μας δεν είναι μιας χρήσης, είναι ύλες φορτισμένες, είναι φορείς συναισθημάτων, μνήμης, κρύβουν τις σχέσεις των ανθρώπων και βέβαια είναι συμπυκνωμένες πληροφορίες που εμπεριέχουν την ιστορία τους άρα και τη δική μας”.

Στον τρόπο που αντιμετωπίζει και χειρίζεται την ύλη έπαιξαν σημαντικό ρόλο οι σπουδές της στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, καθώς μέσα από αυτές καλλιεργήθηκε ακόμη περισσότερο η ανάγκη επούλωσης, επιδιόρθωσης και επανάχρησης. “Απέκτησα από νωρίς πλήρη επίγνωση της φθοράς του χρόνου κι αντιλήφθηκα από τότε πως τα πράγματα δεν τελειώνουν, δε χάνονται αλλά μετασχηματίζονται”.

Σημαντικό μέρος των έργων της καταλαμβάνουν ο έρωτας και η φύση. “Θα συμφωνήσω απόλυτα με τον πολύ αγαπημένο σύγχρονο Γάλλο φιλόσοφο Alain Badiou, «ο έρωτας είναι πράγματι αυτή η εμπιστοσύνη στο τυχαίο». Το πρόβλημα είναι πως ο σύγχρονος άνθρωπος δεν αφήνει τίποτα στην τύχη, επιδιώκει μανιωδώς να έχει τον απόλυτο έλεγχο και έτσι βρισκόμαστε σήμερα αντιμέτωποι με την κανονικοποίηση, την προβλεψιμότητα, έναν άκρατο συντηρητισμό”.

Οι ερωτικές σχέσεις και η σχέση με τη φύση την απασχολούν από τα πρώτα της βήματα και προσπαθεί μέσα από το ευρύτερο αφήγημα να αποκαλύπτει την ενδοϊστορία, τους καρπούς της ματαίωσης, στοιχεία στα οποία όπως τονίζει “ελλοχεύει η ουσία των πραγμάτων”.

Πέρα από το σινεμά, τη λογοτεχνία και την ιστορία, ως σταθερές αναφορές της θεωρεί όλα αυτά από τα οποία ένας καλλιτέχνης μπορεί να εμπνευστεί. Από απρόοπτα στοιχεία μέσα στην καθημερινότητά του, όπως ο τρόπος που είναι διπλωμένο ένα χαρτί, ένα λάθος στην εμφάνιση μιας φωτογραφίας, ο τρόπος που έσπασε ένα κέλυφος καβουριού, οι αποστάσεις των λέξεων σ’ ένα σημείωμα, είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία της καθημερινότητας που την εμπνέουν.

Διδάσκει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και όπως σημειώνει στην εκπαίδευση μπήκε “αναπάντεχα νωρίς”. Από τα πρώτα της βήματα, εκεί, συνειδητοποίησε ότι στη διδασκαλία δεν χρειάζονται σοβαροφάνειες και εξουσιαστικά προσχήματα αλλά ουσιαστική υποστήριξη, επιμονή, αφοσίωση και ενθουσιασμός.

Η Μαρία Τσάγκαρη έχει βραβευτεί πέντε φορές και πιστεύει ότι “τα βραβεία είναι εγγυήσεις, κερδισμένη εμπιστοσύνη, υπόσχεση παραμονής και εξέλιξης”. Επισημαίνει ότι εκτός από οικονομική ενίσχυση, προσφέρουν ηθική και συναισθηματική στήριξη που είναι για την ίδια εξίσου σημαντική, ενώ συμβάλλουν στο χτίσιμο ενός δικτύου σχέσεων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό με πολύ ενδιαφέροντες ανθρώπους ενώ κάποιες φορές οδηγούν και στην διαμόρφωση κοινοτήτων.

Την περίοδο αυτή ολοκληρώνει το έργο της για την Μπιενάλε του Ψηλορείτη, ένα πολύ ιδιαίτερο επιμελητικό project του Σταμάτη Σχιζάκη, συμμετέχει σε μια έκθεση στο Παρίσι και δουλεύει πάνω και σε ένα πρότζεκτ που επιχορηγείται από το υπουργείο Πολιτισμού και αφορά ένα υπαίθριο σινεμά στον αστικό χώρο που θέτει ζητήματα για το ρόλο του ερωτικού λόγου στο δημόσιο χώρο. Στις αρχές του επόμενους έτους ακολουθεί η έκθεση για το ρεμπέτικο τραγούδι σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου που θα πραγματοποιηθεί σε διάφορους χώρους στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 2022.

Βιογραφικό
Η Μαρία Τσάγκαρη γεννήθηκε στον Πειραιά το 1981. Σπούδασε Συντήρηση και αποκατάσταση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης, στο ΤΕΙ Αθηνών. Εργάστηκε ως συντηρήτρια στην Εθνική Πινακοθήκη Αθηνών και σε ιδιωτικές συλλογές και το 2006 συνέχισε τις σπουδές της στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών Αθήνας. Το 2007-2008 με υποτροφία του ιδρύματος ΙΚΥ φοίτησε στο Facultad de Βellas Αrtes στην Μαδρίτη. Αποφοίτησε από την Α.Σ.Κ.Τ. το 2010 και συνέχισε τις σπουδές της στο Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Εικαστικών Τεχνών, αποφοιτώντας το 2012. Από το 2015 εκτελεί διδακτικό έργο στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας καθώς και στον τομέα της ιδιωτικής εκπαίδευσης.

Το 2019 πήρε το βραβείο από τον οργανισμό Artworks, του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και το 2014 κέρδισε στο Παρίσι το βραβείο του Γαλλο-Ελληνικού οργανισμού HYam για την Νέα Καλλιτεχνική σκηνή της Μεσογείου. Μεταξύ των διεθνών εκθέσεων που έχει συμμετάσχει συγκαταλέγονται: AQUA, Contemporary Artists and Water Issues στο SESC Belenzinho, São Paulo, Βραζιλία και στην Γενεύη, STANDART, 1st Triennial of Contemporary Art στη Αρμενία, Coup de Ville, Triennial of Contemporary Architecture στο Βέλγιο, 4th Biennale of Contemporary Art, Everywhere but now, Θεσσαλονίκη, A fresh, Μια νέα γενιά Ελλήνων καλλιτεχνών, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα.

πληροφορίες

επικοινωνία

tsagarimaria@hotmail.com

 

Έργα