fbpx

Έχω μια πηγαία προτίμηση στη μικρή φόρμα και τη βλέπω τόσο ως πρόκληση, όσο και ως “σπίτι” μου

Ιωάννα Κρυωνά

Το σινεμά αναζητεί και ορίζει τη δική του αλήθεια

Κείμενο: Γιώργος Παπαδημητρίου || Φωτογραφίες: Αρχείο Ιωάννας Κρυωνά
Ioanna Kryona
Ioanna Kryona

Η Ιωάννα Κρυωνά γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και Κινηματογράφο στο Πανεπιστήμιο Freie του Βερολίνου. Στη διάρκεια των σπουδών της συνεργάστηκε με φορείς όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και το Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο του Βερολίνου, ενώ το μικρού μήκους ντεμπούτο της, με τίτλο Postheimat (2015), πραγματοποίησε την πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας. Στη συνέχεια, η Κρυωνά διετέλεσε από το 2016 έως το 2018 διευθυντής προγράμματος και -σε δεύτερη φάση- καλλιτεχνική διευθυντής στο Hellas Filmbox Berlin, το φεστιβάλ ελληνικού κινηματογράφου που διεξάγεται στο Βερολίνο. 

Η νέα της ταινία, με τίτλο Βαθύκοφτο, που έλαβε υποστήριξη από το πρόγραμμα «Μικροφίλμ» της ΕΡΤ, καθώς και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, πρόκειται να προβληθεί στο 44ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας. Όσο για την πλοκή, ας πούμε μονάχα τα εξής: δύο Ελληνίδες φίλες που ζουν στο Βερολίνο, ένας καυγάς που ψήνεται σε σιγανή φωτιά, ένα βιβλίο του Χέγκελ, μια παραγεμισμένη βαλίτσα και μια εκρηκτική συμφιλίωση. Μια ταινία που μιλά για την εγγενή σύγκρουση που κρύβει μέσα της κάθε στενή ανθρώπινη επαφή, με μετρονομημένο εσωτερικό τέμπο και εξαιρετικές ερμηνείες, η οποία αποπνέει μια συναρπαστική αίσθηση κωμικού παράλογου. 

«Η μεταναστευτική ταυτότητα είναι ένα ερώτημα που, ακόμη κι όταν δεν αποτελεί κεντρικό θέμα όπως στο Postheimat, πάντα βρίσκει τρόπο να εισχωρήσει στη δουλειά μου. Το Βαθύκοφτο είναι το πορτρέτο της σχέσης δύο γυναικών, οι οποίες ανάμεσα στα άλλα είναι και μετανάστριες. Η πρόθεσή μου εδώ ήταν να ξεφύγω από μια αφήγηση που θα έθετε στο επίκεντρο τη μετανάστευση ως κάτι το ιδιαίτερο και άξιο παρατήρησης και να την προσεγγίσω ως μια συνθήκη φυσική, ένα επιπλέον στρώμα στη σκιαγράφηση των ηρωίδων. Η ασυνήθιστη ένταση της σχέσης τους, η οποία προκύπτει από τον φόβο να μη χάσουν η μία την άλλη, μπορεί να ερμηνευτεί και ως αποτέλεσμα της τοποθέτησής τους σε έναν ανοίκειο τόπο».

Στο Postheimat, μια θεατρική ομάδα Ελλήνων μεταναστών ανεβάζει το έργο του Μπρεχτ, Τρόμος και αθλιότητα του 3ου Ράιχ, σε μια αλληγορία που καταλήγει να ισορροπεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και την αναπαράσταση, φέρνοντας στο φως το διαχρονικό συλλογικό τραύμα της Γερμανίας. Στο Βαθύκοφτο, τον Μπρεχτ διαδέχεται ο Χέγκελ και Η επιστήμη της λογικής, ένα από τα κορυφαία έργα του σπουδαίου Γερμανού φιλοσόφου. Η Ιωάννα Κρυωνά μάς εξηγεί πώς λειτουργεί η συγκεκριμένη αναφορά στην ταινία: «Ο Χέγκελ λειτουργεί στο Βαθύκοφτο ως σύμβολο του γερμανικού ορθολογισμού, δημιουργώντας την τέλεια αντίθεση με τον παραλογισμό ενός καβγά. Κάνοντας χρήση των αφηγηματικών εργαλείων της κωμωδίας, το βάρος του απαιτητικού, δυσκολοδιάβαστου φιλοσόφου προσκρούει σαν παραφωνία πάνω στη ζωντάνια μιας διαφωνίας που -όσο παράλογη ή αναίτια κι αν μοιάζει- είναι πέρα για πέρα υπαρκτή. Το σινεμά ως τέχνη δεν έχει απαραιτήτως την αξίωση της επιστήμης να αναζητήσει και να ορίσει την αλήθεια μέσω της λογικής. Ιδιαίτερα η κωμωδία είναι το κατεξοχήν είδος που αποζητά τη συγκεκριμένη αποδόμηση. Για μένα αυτή είναι και η γοητεία των ταινιών είδους, η ανατροπή της λογικής και της αιτιότητας που με μαγικό τρόπο προκαλεί το γέλιο, την αμηχανία ή και τον τρόμο».

Το 2019, η Ιωάννα Κρυωνά επιλέχτηκε να συμμετάσχει στο ετήσιο πρόγραμμα NEXT WAVE της Ακαδημίας Κινηματογράφου Βερολίνου για επαγγελματίες του σινεμά, ενώ τα προσεχή της σχέδια περιλαμβάνουν το μεγάλου μήκους ντεμπούτο της. Απαντώντας σε ερώτηση για τις προκλήσεις της μικρής φόρμας και το δύσκολο -για κάθε νέο σκηνοθέτη- άλμα μετάβασης στις ταινίες μεγάλου μήκους, μας απαντά τα εξής: «Έχω μια πηγαία προτίμηση στη μικρή φόρμα και τη βλέπω τόσο ως πρόκληση, επειδή ζητά κάτι ολοκληρωμένο σε περιορισμένο χρόνο, όσο και ως “σπίτι” μου, μιας και έχει αποτελέσει το πεδίο δράσης μου ως τώρα. Το πρώτο project μεγάλου μήκους έχει τίτλο Basalt και το γράφουμε από κοινού με τον σκηνοθέτη Κωνσταντίνο Καλογρίδη. Ως συνεργατική δουλειά έχει διαφορετική δομή και άλλα χαρακτηριστικά από το μοναχικό γράψιμο, μιας και οι ιδέες επικοινωνούνται, κρίνονται, εξελίσσονται ή απορρίπτονται με πιο άμεσο τρόπο. Έχουμε επιλέξει το κάπως απαιτητικό genre του τρόμου, το σενάριο έχει δουλευτεί πολύ –περνώντας και από το εργαστήρι σεναρίου του MFI– και ανυπομονούμε να βρεθούν τα μέσα για το επόμενο βήμα. Παράλληλα, δεν σταματάμε να δουλεύουμε και οι δύο τις μικρές ιστορίες μας».

Η Ιωάννα Κρυωνά ζει και εργάζεται στο Βερολίνο, στην τελευταία της ταινία όμως πήρε μια πρώτη γεύση από τη συνεργασία με Έλληνες επαγγελματίες του χώρου. Ποιες είναι οι σκέψεις της για τους δύο διαφορετικούς κόσμους εργασίας και δημιουργίας, τον γερμανικό και τον ελληνικό; «Στο Βαθύκοφτο δούλεψα με ένα team Ελλήνων επαγγελματιών, με τους οποίους συνεργάστηκα για πρώτη φορά και τους γνώρισα μέσα από την όλη διαδικασία. Νιώθω τυχερή για την εμπιστοσύνη και την αφοσίωσή τους στο πρότζεκτ. Παράλληλα, είδα να ανοίγεται μια προοπτική συνεργασίας με τον ελληνικό κινηματογραφικό χώρο, την οποία, μέχρι πριν το Βαθύκοφτο, παραδόξως δεν είχα σκεφτεί. Από τη μικρή εμπειρία μου, θα έλεγα ότι οι Γερμανοί επαγγελματίες τοποθετούν τη συνεργασία περισσότερο στο επίπεδο της δουλειάς, ενώ στην περίπτωση των Ελλήνων υπάρχει εντονότερα η αντίληψη του συν-δημιουργούμε».

πληροφορίες

επικοινωνία

Εικόνες