fbpx
O Δημήτρης Σκύλλας εξερευνά μουσικούς δρόμους που περίμεναν υπομονετικά να χαρτογραφηθούν

Δημήτρης Σκύλλας

Φέρνοντας την ποπ και την κλασική μουσική πιο κοντά από ποτέ

Kείμενο: Γιώργος Παπαδημητρίου
Δημήτρης Σκύλλας

Με εντυπωσιακές συνεργασίες και περγαμηνές που μοιάζουν εξωπραγματικές για το νεαρό της ηλικίας του, ο συνθέτης Δημήτρης Σκύλλας αψηφά τα καλούπια και τις συμβάσεις, συνθέτοντας ένα γοητευτικό παλίμψηστο από αμέτρητες αναφορές και επιρροές. Μέσα από ένα συναρπαστικό και ετερόκλητο κοκτέιλ, που περιλαμβάνει τόσο την κλασική μουσική όσο και τις ποπ καταβολές, συνδυάζοντας στοιχεία από τη λαϊκή και θρησκευτική παράδοση (ηπειρώτικα μοιρολόγια, βυζαντινή μουσική), ο Δημήτρης Σκύλλας εξερευνά μουσικούς δρόμους που περίμεναν υπομονετικά να χαρτογραφηθούν.

Πώς προέκυψε, όμως, αυτό το sui generis ψηφιδωτό στη μουσική του καριέρα; «Η λέξη-κλειδί είναι μάλλον αυτό το “προέκυψε”. Αν προσπαθήσεις να χτίσεις μια τεχνητή περσόνα, είσαι χαμένος από χέρι. Νομίζω ότι όλα οδηγούν αναπόφευκτα στο αναπόφευκτο του θανάτου και στη διαχείριση αυτού του συναισθήματος. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι τα ηπειρώτικα μοιρολόγια παίζονται πολύ συχνά σε γάμους, σε μια μεγαλειώδη αντίφαση που συνενώνει τον θάνατο με τη ζωή. Το να χρησιμοποιείς την ποπ κουλτούρα με έναν τρόπο που δεν σε “καταναλώνει” απαιτεί μια απίστευτη εσωτερική προσπάθεια: πρέπει να την αγκαλιάσεις, αλλά συγχρόνως να βγεις από τα στεγανά της. Στην πραγματικότητα, κάθε ανθρώπινη εκδήλωση έντονου αισθήματος συνδέεται ενδόμυχα με τη φοβία μας απέναντι στον θάνατο. Η αναζήτηση της έκστασης και του διονυσιακού στοιχείου είναι αλληλένδετη με τη ματαίωση του ανθρώπου και όλες τις εσωτερικές μας αναζητήσεις, είτε πρόκειται για την έννοια του θείου είτε για το σεξ και τον έρωτα. Η αληθινή πρόκληση για μένα δεν ήταν να ανακαλύψω αυτές τις αναφορές –αναδύθηκαν με τελείως φυσικό και αβίαστο τρόπο από μέσα μου– αλλά το πώς να τις διαχειριστώ ώστε να μη με καπελώσουν. Ήθελε αρκετό θάρρος και τόλμη για να δηλώσω ευθαρσώς, παρότι προερχόμενος από ένα ακαδημαϊκό περιβάλλον, ότι με ενδιαφέρει μια διαφορετική προσέγγιση, στην οποία θα έχει κυρίαρχο ρόλο και η ποπ μουσική. Το μόνο σίγουρο είναι πως το μεγαλύτερο κατόρθωμά μου μέχρι σήμερα ήταν ότι μπόρεσα να βρω ένα σημείο ισορροπίας ανάμεσα στις αντιθέσεις που κυοφορούνται μέσα μου».

Tα κατορθώματα του Δημήτρη Σκύλλα, όταν παρατίθενται το ένα πίσω από το άλλο, φτιάχνουν μια ατελείωτη λίστα που προκαλεί ίλιγγο. Σε ηλικία μόλις 30 ετών, ο Δημήτρης έγινε ο πρώτος Έλληνας συνθέτης στον οποίο ανατέθηκε σύνθεση από τη Συμφωνική Ορχήστρα του BBC. Το Kyrie Eleison (2020), μια συμπαραγωγή του BBC με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, παρουσιάστηκε στο Barbican, που ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά από εμβληματικά venues στα οποία έχει εμφανιστεί ο Βολιώτης συνθέτης (Μουσείο Victoria & Albert, Royal Albert Hall, Westminster Abbey).  Στη συνέχεια, ο Δημήτρης Σκύλλας συνέθεσε τη μουσική για την παράσταση Ελεύθεροι Πολιορκημένοι του Εθνικού Θεάτρου, ενώ παρουσίασε το έργο Ο χορός του Ζαλόγγου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μια ανάθεση από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών για τη συμπλήρωση 200 ετών από την Επανάσταση του 1821. Νωρίτερα, το 2018, ο πολυσχιδής συνθέτης είχε συνθέσει τη μουσική για την παράσταση Ηλέκτρα, που είχε ανέβει στο θέατρο της Επιδαύρου, σε μια παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου.

Πώς ήταν, αλήθεια, η μετάβαση από την κοσμοθεωρία της performance στο δαιδαλώδες σύμπαν της μουσικής σύνθεσης; Χρειάστηκε άραγε να «σκοτώσει» τον performer μέσα του προκειμένου να βγει στην επιφάνεια ο συνθέτης; Ο ίδιος αναφέρει χαρακτηριστικά: «Βασικά, θα έλεγα πως είναι περίπου η αντίστροφη διαδικασία. Κατά την ταπεινή μου γνώμη, το μεγαλύτερο πρόβλημα με τους συνθέτες στην εποχή μας ότι δεν έχουν ερμηνεύσει ποτέ τα δικά τους έργα. Μονάχα αν έχεις αποκτήσει προσωπική εμπειρία, είσαι σε θέση να αντιληφθείς το πολύ συχνό χάσμα ανάμεσα στη θεωρία και στην πράξη, ανάμεσα στις αρχικές προθέσεις και στην τελική υλοποίηση μιας ιδέας. Αυτός είναι και ο λόγος που βλέπουμε ταλαντούχους μουσικούς που αρνούνται να ερμηνεύσουν σύγχρονα έργα, ακριβώς επειδή αυτά αγνοούν ολοκληρωτικά την οπτική του performer. Παίζοντας τα δικά μου έργα ενόσω βρίσκομαι στη διαδικασία της σύνθεσης, μπόρεσα να διακρίνω τα λάθη, να αντιληφθώ τι δεν λειτουργεί, τι πρέπει να αλλάξω. Στην παρούσα φάση της καριέρας μου, με εξιτάρει τρομερά η ιδέα να ερμηνεύω τα δικά μου έργα, να συνενώσω τις δύο ιδιότητες, του συνθέτη και του performer, όπως συνέβαινε στις απαρχές της κλασικής μουσικής. Ένας performer είναι πολύ εύκολο να παγιδευτεί στην τεχνική του κατάρτιση όταν προσπαθήσει να κάνει το βήμα παραπάνω και να συνθέσει μουσική. Ένας συνθέτης που έχει θητεύσει αρχικά ως performer μπορεί συνήθως να μετουσιώσει αυτή την κατάρτιση σε πλεονέκτημα».

Επιστέγασμα και μέγιστη αναγνώριση αυτής της ιλιγγιώδους καλλιτεχνικής διαδρομής υπήρξε το ντοκιμαντέρ Dimitris Skyllas: AFTERPOP, μια παραγωγή του Onassis Culture, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ζιβόπουλου, το οποίο προβλήθηκε σε παγκόσμια πρεμιέρα στο πλαίσιο του 24ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, στις 12 Μαρτίου 2022.  Μια ταινία φρέσκια, κεφάτη και σπινθηροβόλα, με αβίαστη αφήγηση και ρομαντική διάθεση, που μας συστήνει έναν καλλιτέχνη που ανακαλύπτει διαρκώς στην πορεία και επαναδιαπραγματεύεται ασταμάτητα τον επόμενο δημιουργικό του προορισμό. Ξεχωριστή μνεία οφείλει να γίνει στο γεγονός ότι ο Δημήτρης Σκύλλας υπογράφει το soundtrack του ντοκιμαντέρ, το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει το προσεχές

διάστημα στο Spotify, στο iΤunes και στις υπόλοιπες πλατφόρμες. Μάλιστα, μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ στο ΦΝΘ, ακολούθησε live performance στην αίθουσα, όπου το κοινό είχε την ευκαιρία να απολαύσει τέσσερα κομμάτια από το soundtrack της ταινίας. Όπως όλα δείχνουν, ο κινηματογράφος είναι η νέα πρόκληση στην καριέρα ενός μουσικού που δεν φοβάται να ρισκάρει και να δοκιμαστεί σε νέα πεδία δημιουργίας.

«Στο μυαλό μου δεν υπήρχε καμία δεύτερη σκέψη ως προς το ποιος θα γράψει το soundtrack του ντοκιμαντέρ. Αν και δεν είμαι λάτρης της τεχνολογίας στην καθημερινότητά μου –το κάθε άλλο θα έλεγα, λατρεύω τη φυσικότητα σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής–, εντούτοις με συναρπάζει η λειτουργία της ηχογράφησης στη μουσική. Το soundtrack είναι, υπό μία έννοια, μια ηχογράφηση που έρχεται να “κλειδώσει” οριστικά και αμετάκλητα με μια οπτική αποτύπωση. Ως απόλυτο control freak στη δουλειά μου, αυτή η διαπίστωση μού προκαλεί μια αίσθηση απόλυτης ασφάλειας. Μου αρέσει η ιδέα πως η μουσική που γράφω για μια ταινία θα πάρει μια τελική μορφή, που θα παραμείνει αναλλοίωτη στον χρόνο. Τα τελευταία χρόνια, είχα την τύχη και την τιμή να αναλάβω σπουδαία έργα για φορείς υψηλού κύρους, με πολυμελείς ορχήστρες, σε live εμφανίσεις. Η εμπειρία ήταν αναμφίβολα σπουδαία, αλλά στις συγκεκριμένες συνθήκες είναι αδύνατον να έχεις πλήρη έλεγχο του δικού σου έργου. Ετοιμάζοντας το soundtrack, έβγαινα ευτυχισμένος από το στούντιο, χάρη στην αίσθηση ότι έχω τη δύναμη να επηρεάσω τα συναισθήματα του θεατή, ενόσω παρακολουθεί την ταινία, μέσα από τη μουσική μου», ανέφερε σχετικά.

«Έχοντας συμμετάσχει σε τόσο πυκνές και πολυσύνθετες παραγωγές, έχω πλέον τη λαχτάρα να ασχοληθώ με το σινεμά για να καταπιαστώ με κάτι διαφορετικό, χωρίς φυσικά να απαρνηθώ ή να αλλοιώσω το προσωπικό μου ύφος. Στόχος μου είναι να δημιουργήσω μουσικά τοπία που θα μπορούσαν να συντροφεύσουν τους ακροατές και πέρα από την ταινία, σε άλλες περιστάσεις. Όσον αφορά τον όρο “κινηματογραφικός συνθέτης”, τουλάχιστον όπως αυτός διατυπώνεται στο ακαδημαϊκό πεδίο, έχω πολλές αντιρρήσεις: μου φαίνεται εξαιρετικά περιοριστικός και περιχαρακωμένος. Φιλοδοξία μου είναι να συνεργαστώ με σκηνοθέτες με τους οποίους μοιραζόμαστε ένα κοινό όραμα. Υπάρχουν σκηνοθέτες που είναι βαθύτατοι γνώστες της μουσικής, όπως ο Λαρς φον Τρίερ ή και ο Γιώργος Λάνθιμος, για να αναφέρω και ένα ελληνικό παράδειγμα. Θεωρώ βέβαιο πως θα γράψω μουσική για το σινεμά, το ζητούμενο είναι αυτό να συμβεί με έναν τρόπο γόνιμο και παραγωγικό», κατέληξε. 

πληροφορίες

https://www.facebook.com/Dimitriosskyllas/

επικοινωνία

skyllaspress@gmail.com

Φωτογραφίες

contact