fbpx

Δυο διαφορετικοί δημιουργοί που συνυπήρξαν τυχαία πριν από περίπου δέκα χρόνια, στο νεότευκτο τότε πανεπιστημιακό Τμήμα Κινηματογράφου, διδάσκων ο ένας, φοιτητής ο άλλος.

Απόστολος Καρακάσης – Γαβριήλ Τζάφκας

Κινηματογραφικό success story

Κείμενο: Τάσος Ρέτζιος

Δύο σκηνοθέτες που έτυχε να συναντηθούν πριν από περίπου δέκα χρόνια, σ’ ένα νεότευκτο τότε πανεπιστημιακό Τμήμα Κινηματογράφου, ο ένας ως διδάσκων και ο άλλος ως ενθουσιώδης νέος φοιτητής, επαληθεύουν ότι διαδρομές κάποιων ανθρώπων μπορεί να τέμνονται χωρίς να το επιχειρήσουν οι ίδιοι, αλλά η αυθαίρετη αυτή τομή αρκεί για να ανοίξουν νέοι δρόμοι.

Γνωρίζοντας κανείς από κοντά τον Απόστολο Καρακάση (σήμερα επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ), και τον Γαβριήλ Τζάφκα (φοιτητής ως το 2010, τώρα πια ταλαντούχος σκηνοθέτης με έδρα τη Δανία), εύκολα μπορεί να διαπιστώσει μια άλλη, ελάχιστα τυχαία τομή των διαδρομών τους: παρά τη διαφορετικότητα των εικόνων και των ιστοριών που επιλέγουν, παρά τη διαφοροποίηση της αφηγηματικής τους μεθόδου (γήινος και κατευναστικός ο πρώτος, ονειρικός και έντονος ο δεύτερος), βλέποντας τις ταινίες τους καταλαβαίνεις πως έχεις να κάνεις με δημιουργούς που ψαχουλεύουν βαθιά στον ανθρώπινο ψυχισμό και συνήθως ανελκύουν αρχέγονα ορυκτά. Άλλοτε είναι η πίστη, το πείσμα και το κουράγιο, και άλλοτε απλώς η αντοχή στο σαρωτικό πέρασμα των καιρών…

Ο Απόστολος Καρακάσης από πολύ νωρίς, ήδη από το μακρινό 1998 και το ατόφια συγκινητικό φιλμ «98 ετών», έβλεπε τις ιστορίες του με τα μάτια ενός ντοκιμαντερίστα. Εκεί άλλωστε, στο ντοκιμαντέρ, βρήκε το αφηγηματικό του στιλ, που τελειοποίησε όχι μόνο με τη δουλειά του στην τηλεόραση, αλλά και με τα απρόβλεπτα κινηματογραφικά του σχέδια, όπως ο «Εθνικός Κήπος» (2009).

Εκεί, ωστόσο, που όλοι είδαν την ικανότητά του να φτιάχνει ιδεολογικές θέσεις απλώς με την παρατήρηση είναι το βραβευμένο «Επόμενος σταθμός: Ουτοπία» (2015), ένα φιλμ για το «πείραμα της ΒΙΟΜΕ», τη λειτουργία, δηλαδή, ενός πτωχευμένου εργοστασίου δομικών υλικών στη Θεσσαλονίκη από τους πρώην εργαζόμενους του, με άλλον τρόπο και διαφορετική δομή. Εκεί που κάποιος άλλος θα είχε αφεθεί στο δράμα της ανεργίας και την οργή της αδικίας, ο Καρακάσης, χωρίς να το αγνοεί, το ακουμπάει δίπλα στις σιωπές και τις σκέψεις των ηρώων που ταλαντεύονται μεταξύ «ενοχής» και «αθωότητας», και αναδεικνύει για μιαν ακόμη φορά τη γνήσια πίστη του στις δυνατότητες του ανθρώπου.

Ο Γαβριήλ Τζάφκας, από την άλλη, έκανε τα πρώτα κινηματογραφικά του βήματα με περισσότερη ορμή, αν όχι και με αγανάκτηση. Το αστείο, αλλά και πρωτόλειο, «Champions: Μια αστεία ιστορία» (2011) περιγράφει όλη την προχειρότητα και όλα τα αδιέξοδα της κινηματογραφικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, αλλά δεν είναι αυτό που χαρακτηρίζει το στιλ και το έργο του.

Με μικρού μήκους ταινίες που πάντα διακρίνονται στο Φεστιβάλ της Δράμας («Λήθη» 2009, «Ηγέτης» 2011), ο Τζάφκας από το 2013 είναι μέλος της «Super16/Nordisk Film» και μέλος της Ένωσης Σκηνοθετών της Δανίας, ένας από αυτούς τους ταλαντούχους Έλληνες που αποφάσισαν να σαλπάρουν  για τα ξένα – οι αναλογίες  με τον Γιώργο Λάνθιμο είναι αναπόφευκτες.

Το 2014 ο Τζάφκας κόμισε έναν αισθητά βελτιωμένο τρόπο γραφής με την εξαιρετική ταινία «Soemand» (Ναύτης), γυρισμένη στη Δανία, και ένα χρόνο αργότερα με το «Euroman» απέδειξε ότι είναι πλέον ένας ολοκληρωμένος κινηματογραφιστής, με ξεχωριστή εικαστική ματιά κι έναν ανθρωπισμό χωρίς ναΐφ σιγουριές, αλλά σμιλεμένο μέσα στο δυτικό ορθολογισμό. Τίποτα λιγότερο από ένα δυνητικό success story. Στη Δανία…

επικοινωνία

gabrielo90@yahoo.gr

Φωτογραφίες